7.5. Өтпелі процесті тұрғызу

 

Сапаны бағалау өтпелі процес графигі бойынша жүргізілетін және өз кезегінде әр түрлі әдістермен тұрғызылатын  тікелей әдісті қарастырамыз. 

Практикалық қолайлы және есептеу аспектісінде қызықты типтик сипаттама арқылы өтпелі процес графигін тұрғызу әдісі ұсынылады.

Түзу сызықты жүйелер үшін бастапқы шарт және секірмелі кейу жағдайында, кірісінде өтпелі үдіс орнату үшін амплитуда-фазалық сипаттама теңдеуінен нақты және жорамал бөлігін айыру арқылы алынуы мүмкін болатын, нақты жиіліктік сипаттама қолданылады. Нақты бөлігін нөлге теңестіріп, нақты жиіліктік сипаттама теңдеуін аламызристики ВЧХ. Нақты жиіліктік сипаттамалары типтік жиіліктік сипаттамалармен аппроксимацияланады. Бұл трапеция тәрізді сипаттамалар, бұлар үшін өтпелі процес түрі белгілі және экстрополяциялануы мүмкін.

Мысал, түзу сызықты жүйенің P(ω) нақты жиіліктік сипаттамасы берілген немесе орнатылған. Бұл сипаттаманы трапециямен аппроксимациялаймыз, олардың әр қайсысы үшін өтпелі процес құрылады. Жалпы өтпелі функция барлық трапециялар өтпелі процестерінің қосындысы болады.

P(ω)

ω

P(ω)

ω

  

 


 

 

 

 

 

 

 

 

                                                                                              

                                                                                                                   

                                                                                

7-24 сурет. Нақты жиіліктік сипаттаманы трапециялармен аппроксимациялау

 

Әр трапеция үшін жиіліктер қатынасы болып табылатын еңіс коэффициенті χ есептелінеді.

Өтпелі процесті тұрғызу үшін сұрау материалы ретінде әдебиет көздерінен hχ(t) – функция таблицасы қолданылады. Әр трапеция үшін өтпелі процес құраушысы есептелінеді, өтпелі процес құрылады, сонан соң жалпы өтпелі процес графигі құрылады.

Типтік процестер және hχ(t) – функциялардын өтпелі процеске өту  масштабты қайта есептеу жолымен жүргізіледі. Әр трапеция үшін  у(t) функциясы мәнін анықтау үшін hχ(τ) мәндері осы трапеция биіктігіне Р(0) көбейтіледі, ал аргумент мәні, яғни уақыт t таблицалық мәнді τ жиіліктің толық интервалына ω0 бөлумен анықталады.   

P1(ω)

ω1

ω0

P2(ω)

ω0

ω

P3(ω)

ω

ω1

ω0

у(t)

t

у(t)

t

у(t)

t

                                  (7-30)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                             

 

 

 

 

 

 

 

                                                                                              

                                                                                                                   

 

 

 

 

 

 

7-25 сурет. Трапециялар және оларға сәйкес өтпелі процестер

 

Барлық элементар трапецилар өтпелі процестері және жалпы өтпелі процес қисықтары 7-26 суретте көрсетілген.

 

у(t)

t

у1(t)

∑у(t)

у3(t)

у2(t)

Өтпелі процестің жалпы қисығы

 

 

                         

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

7-26 сурет.

 

Осылайша, зерттелуші нысана жиіліктік сипаттамасы аппроксимацияланатын, барлық элементар трапециялар өтпелі процестері қосындысынан тұратын өтпелі функция құрылуы мүмкін.